Jak nasz zespół pomógł odzyskać 10,5 mln USD utraconych w oszustwie inwestycyjnym w Szwajcarii
Śledczy Recoveris prześledzili i zamrozili 10,5 mln USD pochodzących z oszustwa inwestycyjnego. Była to jedna z największych operacji odzyskania kryptowalut w historii Szwajcarii.
Policja kantonalna w Schwyz poinformowała o odzyskaniu kryptowalut o wartości około 10,5 mln USD, utraconych przez firmę z tego kantonu w wyniku oszustwa inwestycyjnego. To jedno z największych zajęć kryptowalut w historii Szwajcarii.
W oficjalnym komunikacie policja przypisała ten wynik „ścisłej i sprawnej współpracy prokuratury z policją” oraz „innowacyjnemu i elastycznemu podejściu”. Nie wspomniała natomiast o śledztwie on-chain, które umożliwiło odzyskanie środków. Tę część sprawy prowadził Umberto Buonora, Head of Investigations w Recoveris, wraz ze swoim zespołem.
Tak wyglądała droga od jednego zawiadomienia o przestępstwie do odzyskania 10,5 mln USD, krok po kroku.
Jak zaczęła się sprawa
W grudniu 2024 r. firma z kantonu Schwyz złożyła zawiadomienie o przestępstwie do tamtejszej prokuratury. Sprawcy przedstawili jej fałszywą ofertę inwestycyjną, nakłonili do przesłania kryptowalut na kontrolowany przez siebie portfel, a kilka dni po przelewie zniknęli.
Przy oszustwie inwestycyjnym na taką skalę czasu na skuteczną reakcję jest niewiele. Gdy skradzione środki trafią do miksera, przejdą przez mosty między sieciami albo znajdą się w jurysdykcji, która nie współpracuje w tego rodzaju sprawach, odzyskanie aktywów wymaga znacznie więcej czasu i pieniędzy. Punktem wyjścia jest adres portfela, na który poszkodowany wykonał przelew, a ruch środków w kolejnych dniach zwykle przesądza o tym, czy będzie można je zamrozić.
Właśnie wtedy Umberto i jego zespół zaczęli śledzić dalszy przepływ środków.
Śledztwo on-chain
Pierwszym etapem było prześledzenie przepływu aktywów. Skradzione środki rzadko pozostają pod adresem, na który trafiły. Sprawcy przenoszą je pomiędzy wieloma portfelami, często w kilku sieciach blockchain, żeby zerwać widoczne połączenie z adresem odbiorczym. Skuteczne śledztwo pozwala odtworzyć te ruchy i ustalić, w jakiej infrastrukturze środki ostatecznie się znalazły. Najczęściej są to portfele kontrolowane przez giełdy lub emitentów stablecoinów.
W ciągu kilku dni od przyjęcia sprawy zespół zmapował adresy i sieci, przez które przepływały aktywa. Ostatecznie znalazły się one pod kontrolą dwóch podmiotów zdolnych do działania: Tethera, emitenta USDT, oraz dużej giełdy Bitfinex.
To ustalenie otworzyło drogę do zamrożenia środków. Sam adres portfela nie wystarczy, potrzebny jest jeszcze punkt styku z regulowanym podmiotem, który może skutecznie zablokować aktywa.
Skoordynowany kontakt z Tetherem i Bitfinexem
Drugim etapem był bezpośredni kontakt z dostawcami usług aktywów wirtualnych (VASP). Zamrożenie USDT na wskazanym adresie przez Tethera oraz ograniczenie aktywności konta przez Bitfinex wymagają instytucjonalnych kanałów komunikacji i właściwie przygotowanego materiału dowodowego. Ogólny formularz zgłaszania nadużyć nie wystarcza do uruchomienia takich działań.
Zespół osiągnął dwa konkretne rezultaty. Tether zamroził USDT na wskazanych adresach, a Bitfinex zabezpieczył w swoich księgach aktywa o wartości 10,5 mln USD do czasu rozstrzygnięcia postępowania karnego.
Środki zostały zablokowane. Dalszy etap dotyczył już ich zwrotu w ramach procedury prawnej.
Przekazanie sprawy, postępowanie karne i mechanizm burn-and-remint
Sprawę przekazano jednostce ds. cyberprzestępczości w Schwyz, a ustalenia dotyczące sprawców doprowadziły do jej przeniesienia do prokuratury kantonu Ticino. Zamrożone środki i zgromadzony materiał dowodowy pozwoliły prokuraturze podjąć dalsze działania.
Tether spalił już zamrożone stablecoiny i wyemitował odpowiadającą im liczbę tokenów na nowym adresie. Ten mechanizm, określany jako burn-and-remint, służy do zwrotu wartości stablecoinów prawowitemu właścicielowi: emitent usuwa tokeny znajdujące się pod zajętym adresem, a następnie emituje je ponownie na adres wskazany przez właściwy organ. Poszkodowana firma odzyskuje w ten sposób całą utraconą wartość.
Czego nie ma w komunikacie prasowym
Komunikat policji kantonalnej w Schwyz
W komunikacie pominięto działania, dzięki którym 10,5 mln USD w ogóle mogło zostać odzyskane: śledzenie przepływu środków pomiędzy adresami i sieciami blockchain, instytucjonalny kontakt z Tetherem i Bitfinexem oraz koordynację zamrożenia, która zamieniła adres portfela w zajęte aktywa. Za tę pracę odpowiadali Umberto i jego zespół.
Do organów ścigania w Schwyz: nie ma za co.
Co pokazuje ta sprawa
Przy odzyskiwaniu środków o takiej wartości liczy się wiedza, do których VASP-ów zwrócić się w pierwszej kolejności, jakie dowody przedstawić i w jakim czasie to zrobić. Postępowanie prawne może wykorzystać wyłącznie to, co wcześniej ustali śledztwo on-chain. Prześledzenie aktywów umożliwia ich zamrożenie, a zamrożenie otwiera drogę do odzyskania.
Dla szwajcarskich firm, prawników i prokuratorów prowadzących podobne sprawy ten podział zadań powinien być jasny. Specjalistyczne śledztwo on-chain jest elementem, na którym opiera się cały proces odzyskiwania.
Skontaktuj się z nami
Jeśli Twoja firma lub klient padli ofiarą oszustwa z użyciem kryptowalut, szybkie rozpoczęcie śledztwa on-chain może przesądzić o tym, czy środki uda się zabezpieczyć.